Ανιούσα Υγρασία: Τι Είναι, Πώς Εντοπίζεται & Πώς Αντιμετωπίζεται

Η ανιούσα υγρασία είναι ίσως ο πιο ύπουλος εχθρός του σπιτιού σας. Ξεκινάει αθόρυβα από το έδαφος και «σκαρφαλώνει» στους τοίχους των ισογείων, καταστρέφοντας σοβάδες και χρώματα. Αν βλέπετε φουσκώματα χαμηλά στα σοβατεπί και λευκά άλατα, η ζημιά έχει ήδη αρχίσει. Σε αυτόν τον οδηγό θα αναλύσουμε τι ακριβώς είναι η ανιούσα υγρασία, πώς να αναγνωρίσετε τα σημάδια της και ποιες είναι οι οριστικές τεχνικές λύσεις για να στεγνώσετε τους τοίχους σας μια για πάντα. 

Τι είναι η ανιούσα, ανοδική ή ανερχόμενη υγρασία;

Οι όροι ανιούσα υγρασία, ανοδική υγρασία και ανερχόμενη υγρασία περιγράφουν το ίδιο βασικό φαινόμενο: το νερό του εδάφους κινείται προς τα πάνω μέσα από τον τοίχο.

Αυτό συμβαίνει κυρίως σε παλιά κτίρια, ισόγεια, υπόγεια, πέτρινους τοίχους ή κατασκευές όπου η οριζόντια στεγάνωση στα θεμέλια λείπει, έχει αστοχήσει ή δεν επαρκεί πλέον. Το νερό βρίσκει διαδρομή μέσα από μικρούς πόρους και αρμούς. Μαζί του μεταφέρει άλατα, τα οποία μένουν στην επιφάνεια όταν η υγρασία εξατμίζεται. Εκεί αρχίζουν τα ορατά προβλήματα.

Πώς καταλαβαίνετε ότι πρόκειται για ανιούσα υγρασία;

Το πιο συνηθισμένο σημάδι είναι μια ζώνη υγρασίας χαμηλά στον τοίχο. Δεν σημαίνει ότι κάθε λεκές χαμηλά είναι σίγουρα ανιούσα υγρασία, αλλά είναι ισχυρή ένδειξη όταν συνοδεύεται από φθορά στον σοβά ή άλατα.

Συνήθως θα δείτε ξεφλούδισμα του χρώματος κοντά στο πάτωμα, σοβά που τρίβεται ή αποκολλάται, λευκά άλατα στην επιφάνεια, υγρή αίσθηση στον τοίχο, μυρωδιά κλεισούρας, καθώς και επαναλαμβανόμενη φθορά μετά από βάψιμο. Αν ο τοίχος χαλάει ξανά και ξανά από κάτω προς τα πάνω, τότε η ανιούσα υγρασία πρέπει να ελεγχθεί σοβαρά.

Έχετε υγρασία στο σπίτι; Δείτε πως να το αναγνωρίσετε, να βρείτε την αιτία και πως να την αντιμετωπίσετε.

Γιατί δεν λύνεται με απλό βάψιμο;

Το βάψιμο πάνω σε ενεργή υγρασία είναι προσωρινό καμουφλάζ. Μπορεί να καλύψει τον λεκέ για λίγους μήνες, αλλά δεν σταματά το νερό που ανεβαίνει από το έδαφος. Το ίδιο ισχύει και για έναν απλό νέο σοβά, αν δεν έχει προηγηθεί αντιμετώπιση της αιτίας. Ο νέος σοβάς θα δεχτεί ξανά υγρασία και άλατα. Σε αρκετές περιπτώσεις, μάλιστα, τα αδιαπέραστα υλικά χειροτερεύουν την κατάσταση γιατί παγιδεύουν την υγρασία μέσα στον τοίχο.

Αντιμετώπιση ανιούσας υγρασίας 

Η αντιμετώπιση της υγρασίας εξαρτάται από το είδος της τοιχοποιίας, το επίπεδο υγρασίας και το αν υπάρχει πίεση νερού από το έδαφος. Παρ’ όλα αυτά, η βασική λογική είναι συνήθως η εξής.

1. Διάγνωση της αιτίας

Πριν εφαρμοστεί οποιοδήποτε υλικό, πρέπει να επιβεβαιωθεί ότι μιλάμε πράγματι για υγρασία από τα θεμέλια ή από το έδαφος. Αυτό το στάδιο γλιτώνει λάθος εργασίες. Δεν είναι σπάνιο ένας τοίχος να δείχνει σαν να έχει ανοδική υγρασία, ενώ τελικά το πρόβλημα είναι διαρροή, κακή αποστράγγιση ή πλευρική διείσδυση νερού.

2. Αφαίρεση σαθρών σοβάδων

Οι φουσκωμένοι και σαθροί σοβάδες αφαιρούνται μέχρι το υγιές υπόστρωμα. Συνήθως η αποξήλωση πρέπει να ανέβει ψηλότερα από το εμφανές όριο της υγρασίας, γιατί τα άλατα και η φθορά δεν σταματούν πάντα εκεί που φαίνεται ο λεκές.

Μετά τον καθαρισμό, ο τοίχος πρέπει να προετοιμαστεί σωστά. Αν μείνουν άλατα, σκόνες και αδύναμα σημεία, το νέο σύστημα αποκατάστασης δεν θα δουλέψει όπως πρέπει.

3. Δημιουργία οριζόντιου φραγμού

Σε πολλές περιπτώσεις εφαρμόζεται χημικό φράγμα με διατρήσεις στη βάση της τοιχοποιίας και έγχυση ειδικού υδρόφοβου υλικού. Υπάρχουν προϊόντα που χρησιμοποιούνται για δημιουργία οριζόντιου φραγμού έναντι της ανερχόμενης υγρασίας. 

Ο στόχος είναι να περιοριστεί η απορρόφηση νερού από τη βάση του τοίχου. Ανάλογα με την περίπτωση, χρησιμοποιούνται ρητίνες, σιλανικές κρέμες ή υδρόφοβα πυριτικά διαλύματα.

4. Σοβάτισμα με υλικά διαπνοής

Μετά το φράγμα, ο τοίχος δεν πρέπει να κλειστεί με λάθος υλικά. Χρειάζονται επιχρίσματα ή κονιάματα που βοηθούν τη διαπνοή και επιτρέπουν στην υπολειπόμενη υγρασία να εκτονωθεί. Σε συστήματα προστασίας έναντια της ανοδικής υγρασίας χρησιμοποιούνται υλικά υψηλής διάχυσης υδρατμών, καθώς επιτρέπουν την εξάτμιση της συγκρατούμενης υγρασίας και περιορίζουν φαινόμενα όπως επιφανειακά άλατα και μούχλα.

Στην πράξη, αυτό είναι ένα από τα σημεία όπου γίνονται πολλά λάθη. Αν ο τοίχος «κλειδωθεί» με ακατάλληλο σοβά ή βαφή, η υγρασία μπορεί να βρει διέξοδο πιο ψηλά ή σε διπλανό σημείο.

5. Τελικό βάψιμο με κατάλληλο χρώμα

Το βάψιμο είναι το τελευταίο βήμα, όχι η λύση. Επιλέγονται χρώματα κατάλληλα για το υπόστρωμα και την κατάσταση του τοίχου, ιδανικά με καλή διαπνοή. Σε επιφάνειες που έχουν δεχτεί υγρασία, τα συστήματα βαφής συχνά χρειάζεται να συνεργάζονται με τα σωστά στεγανωτικά ή επισκευαστικά υλικά, όχι να εφαρμόζονται μόνα τους.

Ανιούσα υγρασία σε πέτρινο τοίχο

Αν η ανιούσα υγρασία βρεθεί σε πέτρινο τοίχο, τότε θέλει περισσότερη προσοχή. Οι πέτρινοι τοίχοι έχουν διαφορετικούς αρμούς, ανομοιόμορφα υλικά και συχνά μεγάλο πάχος. Αυτό σημαίνει ότι η υγρασία δεν κινείται πάντα ομοιόμορφα.

Εδώ η διάγνωση είναι κρίσιμη. Μπορεί να χρειαστεί διαφορετική πυκνότητα οπών, διαφορετική επιλογή υλικού ή συνδυασμός εσωτερικής αποκατάστασης με εξωτερική αποστράγγιση. Επίσης, σε παλιά πέτρινα σπίτια πρέπει να αποφεύγονται λύσεις που κλείνουν πλήρως την τοιχοποιία και δεν την αφήνουν να αναπνεύσει.

Πότε χρειάζεται εξωτερική αποστράγγιση ή στεγάνωση θεμελίων;

Αν υπάρχει συνεχής επαφή του τοίχου με νερά του εδάφους, κακές κλίσεις, λιμνάζοντα νερά ή υδροστατική πίεση σε υπόγειο, το εσωτερικό φράγμα μπορεί να μην αρκεί.

Σε τέτοιες περιπτώσεις εξετάζονται λύσεις όπως περιμετρική αποστράγγιση, στεγάνωση θεμελίων, αποστραγγιστικές μεμβράνες ή διόρθωση των εξωτερικών κλίσεων. Δεν είναι πάντα εύκολες ή οικονομικές εργασίες, αλλά όταν η αιτία βρίσκεται έξω από τον τοίχο, η αντιμετώπιση μόνο από μέσα έχει όρια.

Πότε να καλέσετε επαγγελματία;

Αν βάψετε τον τοίχο και η υγρασία επιστρέψει, αν ο σοβάς διαλύεται ή αν βλέπετε άλατα επικοινωνήστε άμεσα με έναν ειδικό. Το ίδιο ισχύει αν το πρόβλημα υπάρχει σε υπόγειο, ισόγειο ή πέτρινο τοίχο.

Ένας σωστός επαγγελματίας θα ελέγξει την αιτία, το είδος της τοιχοποιίας, το ύψος της υγρασίας, την κατάσταση των σοβάδων και τις εξωτερικές συνθήκες. Στη συνέχεια θα σας προτείνη τη λύση. Η λύση για έναν εσωτερικό τοίχο ισογείου δεν είναι απαραίτητα ίδια με τη λύση για έναν υπόγειο τοίχο ή μια παλιά πέτρινη κατοικία.

Συνοψίζοντας, η ανιούσα υγρασία δεν αντιμετωπίζεται σωστά με επιφανειακές λύσεις. Χρειάζεται διάγνωση, διακοπή της ανόδου του νερού, σωστή αποκατάσταση του τοίχου και υλικά που επιτρέπουν τη διαπνοή. Αν βλέπετε υγρασία στον τοίχο από το έδαφος, φουσκωμένο σοβά ή άλατα χαμηλά στον τοίχο, ξεκινήστε με έλεγχο της αιτίας. Έτσι η αντιμετώπιση της ανιούσας υγρασίας έχει πραγματικές πιθανότητες να κρατήσει.

Δεν είστε σίγουροι αν πρόκειται για ανιούσα υγρασία; 

Ζητήστε τεχνική αυτοψία και προτεινόμενη λύση πριν προχωρήσετε σε επισκευές.